Emoce na festivalu / Emocje na festiwalu

Jaké emoce účastníci festivalu JeštěDyvadlo prožívali?
Jakie emocje przeżywali uczestnicy festiwalu JeštěDyvadlo?

vytvořila: Ester Kuzmová
opracowała: Ester Kuzmová

CZ

Festivalu mladého divadla jsem se osobně letos účastnila poprvé a neskutečně moc si užila tvůrčí a přátelskou atmosféru během všech čtyř dnů jeho trvání. Ty dny ve mně emočně vzbuzovaly mnohé. Ve veškerém tom shonu a spěchu, od jednoho divadla k druhému, od respondenta k respondentovi a z představení na představení, mě tak trkla otázka: Jak odlišné zde mají pocity ostatní? Neříkáme snad napjatým situacím „drama“ jen tak pro nic za nic. Kde jinde bychom mohli pozorovat tolik emotivna? A tak jsem se vydala ptát!

Tréma. Ten sžírající a hlodající pocit, při kterém se klepeme, stresujeme a skoro padáme do mdlob. Většina lidí ho v životě alespoň jednou pocítila. Musí tak tomu ale být vždy? Matěje Kaliny ze souboru Kluci (Písek) jsem se po jejich odehraném představení ptala, jak se cítí bezprostředně před vstupem na jeviště. „Já vždycky před představením cítím takový pocit, který jde ze středu mého těla. Jako když kreslíte sluníčko a okolo něj paprsky!“ svěřil se nadšeně. On i jeho kolegové, Tonda a Artur, prý trému pociťují každý jinak, ovšem pod lehkým strachem se skrývá neskutečná radost a netrpělivost. Nemohou se totiž dočkat toho, až budou moci svou energii vydat publiku a předat jim ten neutuchající pocit štěstí.

V kontrastu s pozitivními emocemi však najdeme i ty ne úplně milé. Jak s nimi lze pracovat? „Co se týče práce s emocemi ve výuce, snažím se studenty ubezpečovat, že je v pořádku, když se nějak cítí, a je okay, když jsou ty emoce silné. Jelikož pracujeme právě i s temnými a těžkými tématy, stop u nás skutečně znamená stop,“ odpověděla Adriana Kubištová, lektorka jednoho z workshopů a vyučující dramatické výchovy na TULce. Uvedla též, že kvůli své profesní pozici jí často studenti svěřují své niterní pocity a poznatky z těžkých situací jejich životů. Jedná s nimi ovšem profesionálně a neporušuje kolegialitu.

Poslední mnou tázaný byl jeden z účastníků festivalu, Tobyas Ibrahim. „U emocí bych vypíchl přátelskou atmosféru a můj nejsilnější moment zde. Seznámil jsem se tu totiž se dvěma polskými slečnami. Bavil jsem se s nimi jenom pět minut, a i přesto mě na rozloučenou objaly. Ani neznám jejich jména. To mě ovšem mrzí, protože byly velmi milé!“ uvedl. Byl okouzlen společenskostí a soudržností všech, které za svou návštěvu festivalu potkal, a udivovalo ho, kolik přátelské laskavosti a přívětivosti se mu dostalo.

Závěrem lze říci, že se na Ještědyvadle vskutku schází mix úplně všeho a jeho průběh je plný různých pocitů. Co nám z toho však plyne, je to, že se lidé v místních podmínkách přes všechno cítí bezpečně. Strach následuje radost, smutek ujištění a neznámo přijetí. Mé bádání tak nalezlo moc milého konce a na další ročníky se budu těšit o to více!

PL

Festiwalu młodego teatru w tym roku uczestniczyłam osobiście po raz pierwszy i niesamowicie cieszyłam się twórczą oraz przyjazną atmosferą podczas wszystkich czterech dni jego trwania. Te dni wzbudzały we mnie wiele emocji. W całym tym zgiełku i pośpiechu — od jednego teatru do drugiego, od rozmówcy do rozmówcy i od spektaklu do spektaklu — nasunęło mi się pytanie: jak różne uczucia mają tutaj inni? Przecież nie bez powodu napięte sytuacje nazywamy „dramatem”. Gdzie indziej moglibyśmy obserwować tyle emocji? I tak wyruszyłam pytać!

Trema. To zżerające i niepokojące uczucie, przy którym się trzęsiemy, stresujemy i niemal mdlejemy. Większość ludzi doświadczyła go w życiu przynajmniej raz. Czy jednak zawsze musi tak być? Matěja Kalinę z zespołu Kluci (Písek) zapytałam po ich występie, jak czuje się bezpośrednio przed wejściem na scenę. „Zawsze przed spektaklem czuję coś, co wychodzi ze środka mojego ciała. Jak kiedy rysujesz słońce, a wokół niego promienie!” — zwierzył się z entuzjazmem. On i jego koledzy, Tonda i Artur, podobno odczuwają tremę każdy na swój sposób, ale pod lekkim strachem kryje się ogromna radość i niecierpliwość. Nie mogą się doczekać, aż oddadzą swoją energię publiczności i przekażą jej ten nieustający stan szczęścia.

W kontraście do pozytywnych emocji pojawiają się jednak także te mniej przyjemne. Jak można z nimi pracować? „Jeśli chodzi o pracę z emocjami w nauczaniu, staram się zapewniać studentów, że to w porządku, kiedy coś czują — i że to okay, gdy emocje są silne. Ponieważ pracujemy również z mrocznymi i trudnymi tematami, ‘stop’ u nas naprawdę oznacza stop” — odpowiedziała Adriana Kubištová, prowadząca jeden z warsztatów i wykładowczyni edukacji dramatycznej na TUL. Dodała też, że ze względu na swoją rolę zawodową studenci często powierzają jej swoje najgłębsze uczucia i doświadczenia z trudnych sytuacji życiowych. Podchodzi do nich jednak profesjonalnie i zachowuje zasady etyki zawodowej.

Ostatnią osobą, którą zapytałam, był jeden z uczestników festiwalu, Tobyas Ibrahim. „Jeśli chodzi o emocje, wyróżniłbym przyjazną atmosferę i mój najmocniejszy moment tutaj. Poznałem bowiem dwie polskie dziewczyny. Rozmawiałem z nimi tylko pięć minut, a mimo to na pożegnanie mnie przytuliły. Nawet nie znam ich imion. Trochę mnie to martwi, bo były bardzo miłe!” — powiedział. Zachwyciła go otwartość i wspólnotowość ludzi, których spotkał podczas festiwalu, i zdumiewało go, ile życzliwości oraz serdeczności doświadczył.

Podsumowując, można powiedzieć, że na JeštěDyvadle spotyka się prawdziwa mieszanka wszystkiego, a jego przebieg pełen jest różnorodnych emocji. Najważniejsze jednak jest to, że mimo wszystko ludzie czują się tu bezpiecznie. Strach ustępuje radości, smutek — poczuciu wsparcia, a nieznane — akceptacji. Moje poszukiwania znalazły więc bardzo miłe zakończenie, a na kolejne edycje będę czekać z jeszcze większą radością!