Cesta k divadlu / Droga do teatru

Jaký impuls tě přivedl na divadelní cestu?
Jaki impuls skłonił Cię do wejścia na drogę teatralną?

vytvořila: Kateřina Kolouchová
opracowała: Kateřina Kolouchová

CZ

V dubnu se v centru Liberce konala mezinárodní přehlídka mladého divadla s názvem Ještědyvadlo. Této přehlídky se zúčastnila velká spousta souborů z různých koutů naší republiky a Polska. Během těchto čtyř dní jsem se rozhodla zaměřit na začátky divadelní kariéry. Ptala jsem se účastníků festivalu, jak se dostali k divadlu a jestli v jejich životě přišel moment, kdy si uvědomili, že právě divadlo je to, čemu se chtějí věnovat. Oslovila jsem Ríšu ze souboru BezeSporu, Aničku a Vince ze souboru BezOhledu a nakonec i Petra Vášu z poroty.

Mladý herec Ríša z libereckého souboru BezeSporu se mi svěřil, že divadlu se věnuje už od mala, stejně jako většina dotázaných. Na otázku, jak začal s divadlem, jsem se měla šanci zeptat v prostorách Malého divadla po jejich inscenaci s názvem „No, a pak byl už život normální“. „Vlastně už na základce, my jsme byli dramatická třída a někde od druhé, od třetí třídy už jsme hráli v divadle. Moje první představení, co jsem hrál, byl Malý princ.“

Dále jsem mluvila se dvěma herci, Aničkou a Vincem ze souboru BezOhledu. Když jsem se zeptala Vince na počátky divadelní kariéry, byla odpověď podobná jako Ríšova. Oba se k divadlu dostali během základní školy. „K divadlu jsem se dostal na základní škole, protože u nás působila Slávka Čechlovská.“ Následně zmínil, že právě ona stála při jeho začátku. Během střední školy se ale soubor pomalu osamostatnil. Při otázce, zda přišel nějaký moment, kdy si účastníci řekli, že divadlo je něco, čemu se mají chuť věnovat celý život, odpověděl, že ano. „Asi to bylo s naší inscenací o Severní Koreji před pár lety.“ Ovšem, jak se mi přiznal, divadlu se věnovat profesionálně nechce. Plánuje si ho ponechat pouze jako koníček.

Anička v okolí divadla vyrůstala, její máma vedla dramatický kroužek, na který docházela již od mala. „Než jsem začala chodit na dramaťák, tak u nás doma byl takový domácí dramaťák.“ Následně docházela do ochotnického souboru a již dva roky působí v Liberci v souboru BezOhledu. Divadlu a herectví se i nadále plánuje věnovat, nejen ve stávajícím souboru, ale také akademicky. „Nedokážu si představit dělat nějakou normální profesi v kanceláři, takže by to mělo být něco z divadla.“ Právě teď Anička čeká na odpověď z některých divadelních vysokých škol.

Nakonec jsem se zeptala i jednoho z porotců, Petra Váši, který na festivalu působí již po několikáté. Měla jsem to štěstí ho zastavit hned po rozboru pátečních inscenací. Pan Váša se o divadlo zajímá také již od mala. Podle něj se nevěnuje čistě divadlu, ale spíše performování. Svěřil se mi, že byl vždy kreativně orientovaný a vždy směřoval uměleckou cestou. Začal se věnovat fyzickému básnictví, díky čemuž poznal spoustu jiných umělců, ať už se věnovali hudbě, výtvarnu, nebo právě divadlu. Na otázku, zda přišel v jeho životě moment, kdy si uvědomil, že se tomuto oboru chce věnovat, odpověděl, že již v dětství věděl, čím by se chtěl v budoucnu zabývat. „Já žertem říkám, že dělám celý život to, co bych dělal ve svých pěti letech, kdybych měl informace a peníze.“

Na závěr bych chtěla poznamenat, že festival Ještědyvadlo byl skvělý zážitek s živou atmosférou, plný mladých umělců, které spojuje divadlo, ať už od dětství, či v pozdějším věku.

PL

W kwietniu w centrum Liberca odbył się międzynarodowy przegląd młodego teatru pod nazwą Ještědyvadlo. W wydarzeniu wzięło udział wiele zespołów z różnych części Czech oraz Polski. W ciągu tych czterech dni postanowiłam skupić się na początkach kariery teatralnej. Pytałam uczestników festiwalu, jak trafili do teatru i czy w ich życiu pojawił się moment, w którym uświadomili sobie, że to właśnie teatrowi chcą się poświęcić. Porozmawiałam z Ríšą z zespołu BezeSporu, Aničką i Vincem z zespołu BezOhledu, a na końcu także z Petrem Vášą z jury.

Młody aktor Ríša z libereckiego zespołu BezeSporu zdradził mi, że teatrem zajmuje się od dziecka, podobnie jak większość zapytanych. Na pytanie, jak zaczął swoją przygodę z teatrem, miałam okazję zapytać go w przestrzeni Małego Teatru po ich spektaklu zatytułowanym „No, a potem życie było już normalne”. „W zasadzie już w podstawówce – byliśmy klasą o profilu teatralnym i gdzieś od drugiej, trzeciej klasy już graliśmy w teatrze. Moim pierwszym przedstawieniem, w którym wystąpiłem, był Mały Książę.”

Następnie rozmawiałam z dwójką aktorów, Aničką i Vincem z zespołu BezOhledu. Gdy zapytałam Vince’a o początki jego kariery teatralnej, odpowiedź była podobna do tej Ríšy. Oboje trafili do teatru w czasie szkoły podstawowej. „Do teatru trafiłem w podstawówce, ponieważ działała u nas Slávka Čechlovská.” Wspomniał też, że to właśnie ona stała u początków jego drogi. W czasie szkoły średniej zespół stopniowo się usamodzielnił. Na pytanie, czy pojawił się moment, w którym uczestnicy uznali, że chcą poświęcić się teatrowi na całe życie, odpowiedział twierdząco. „Chyba było to przy naszej inscenizacji o Korei Północnej kilka lat temu.” Przyznał jednak, że nie chce zajmować się teatrem zawodowo i planuje zachować go jako hobby.

Anička dorastała w otoczeniu teatru – jej mama prowadziła kółko teatralne, na które uczęszczała od najmłodszych lat. „Zanim zaczęłam chodzić na zajęcia teatralne, mieliśmy w domu takie domowe kółko teatralne.” Później dołączyła do amatorskiego zespołu, a od dwóch lat działa w Libercu w grupie BezOhledu. Planuje nadal zajmować się teatrem i aktorstwem, nie tylko w obecnym zespole, ale także na poziomie akademickim. „Nie wyobrażam sobie pracy w jakimś zwykłym zawodzie biurowym, więc powinno to być coś związanego z teatrem.” Obecnie czeka na odpowiedź z kilku uczelni teatralnych.

Na końcu zapytałam także jednego z jurorów, Petra Vášu, który bierze udział w festiwalu już kolejny raz. Miałam szczęście zatrzymać go tuż po omówieniu piątkowych spektakli. Pan Váša interesuje się teatrem od dzieciństwa. Według niego nie zajmuje się wyłącznie teatrem, lecz raczej szeroko pojętym performansem. Przyznał, że zawsze był osobą kreatywną i podążał ścieżką artystyczną. Zaczął zajmować się poezją fizyczną, dzięki czemu poznał wielu innych artystów – zarówno muzyków, plastyków, jak i ludzi teatru. Na pytanie, czy w jego życiu pojawił się moment, w którym zrozumiał, że chce się temu poświęcić, odpowiedział, że już w dzieciństwie wiedział, czym chce się zajmować w przyszłości. „Żartuję, że przez całe życie robię to, co robiłbym jako pięciolatek, gdybym miał wtedy informacje i pieniądze.”

Na zakończenie chciałabym zaznaczyć, że festiwal Ještědyvadlo był wspaniałym doświadczeniem z żywą atmosferą, pełnym młodych artystów, których łączy teatr – niezależnie od tego, czy towarzyszy im od dzieciństwa, czy pojawił się w ich życiu później.